Centralnym elementem unijnego krajobrazu finansowego, który kształtował się przez dziesiątki lat, jest budżet UE. Finansowane są z niego działania w rozmaitych obszarach polityki, takich jak rolnictwo, rozwój obszarów wiejskich i miejskich, infrastruktura transportowa, badania naukowe, zdrowie, migracja oraz pomoc dla krajów rozwijających się. Z budżetu UE pokrywane są też koszty bieżącego funkcjonowania instytucji i innych organów UE. Roczny budżet UE musi mieścić się w granicach określonych w długoterminowym planie unijnych wydatków UE, znanym jako wieloletnie ramy finansowe (WRF). W wieloletnich ramach finansowych określone są maksymalne kwoty, jakie można wydać w poszczególnych obszarach polityki na przestrzeni kilku lat. Ponadto pewne fundusze i instrumenty unijne ustanowiono poza budżetem UE. Są one finansowane na przykład z bezpośrednich wkładów państw członkowskich.​